Thị trường logistics Việt Nam đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ, từ những bước đi chập chững trở thành “đường đua tỷ đô” đầy tiềm năng. Với vị trí địa chính trị chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam không chỉ là điểm đến của các công ty sản xuất mà còn là mảnh đất màu mỡ cho các doanh nghiệp logistics bứt phá.
Bài viết này, mời các bạn hãy cùng đơn vị vận chuyển đường biển nội địa và quốc tế NEU Thăng Long tìm hiểu chi tiết hơn về vấn đề này, cũng như những chiến lược của chúng tôi để nắm bắt cơ hội trong thời kỳ mới!
Toàn cảnh thị trường Logistics Việt Nam: Tăng trưởng “nóng” chưa từng có
Theo các báo cáo mới nhất, ngành logistics Việt Nam hiện đóng góp khoảng 4-5% vào GDP cả nước. Quy mô thị trường đã chạm ngưỡng 45 – 50 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng bình quân ấn tượng từ 12 – 14%/năm. Đây là con số cao nhất trong khu vực Đông Nam Á, đưa Việt Nam trở thành tâm điểm chú ý của các nhà đầu tư quốc tế.
Đặc biệt, phân khúc Chuyển phát nhanh (CEP) đang là “ngòi nổ” chính. Năm 2024, doanh thu phân khúc này ghi nhận con số kỷ lục 71.140 tỷ đồng (xấp xỉ 3 tỷ USD). Nếu nhìn lại giai đoạn 2017 – 2024, tốc độ tăng trưởng trung bình của CEP đạt gần 20%/năm – một con số minh chứng cho sự bùng nổ của nhu cầu vận chuyển hàng hóa quy mô nhỏ nhưng tần suất cao.
Thương mại điện tử: “Cánh tay đòn” đẩy mạnh logistics
Động lực cốt yếu đằng sau sự bứt tốc này chính là sự thăng hoa của Thương mại điện tử (E-commerce). Sự phát triển của hình thức này đã kéo theo sự phát triển bùng nổ của tất cả các ngành: Vận tải đường biển, đường hàng không và đường bộ.
- Tăng trưởng giá trị: Từ 13,7 tỷ USD năm 2021, thị trường E-commerce Việt Nam đã nhảy vọt lên 20,5 tỷ USD năm 2023. Dự báo đến năm 2028, con số này sẽ đạt mốc 35,8 tỷ USD.
- Tiêu chuẩn dịch vụ khắt khe: Thói quen mua sắm của người tiêu dùng đã thay đổi hoàn toàn. Họ không còn chấp nhận chờ đợi 3-5 ngày. Thay vào đó là yêu cầu giao hàng trong ngày (Same-day delivery), giao hàng xuyên đêm và cuối tuần.
- Công nghệ thực tế: Khách hàng yêu cầu tính minh bạch tuyệt đối thông qua việc đồng bộ dữ liệu thời gian thực (Real-time tracking), cho phép họ biết chính xác kiện hàng đang ở đâu vào bất cứ lúc nào.
Bản đồ thị phần: Cuộc đối đầu giữa nội binh và ngoại binh
Thị trường logistics đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt về thế mạnh giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Cả nội địa và quốc tế đều có rất nhiều lợi thế rõ rệt.
Lợi thế nội địa: Sự thống trị của nhóm “Big 5”
Hiện nay, nhóm 5 ông lớn bao gồm: Viettel Post, Giao Hàng Tiết Kiệm (GHTK), VNPost, J&T Express và Giao Hàng Nhanh (GHN) đang nắm giữ hơn 63% thị phần CEP. Lợi thế của nhóm này nằm ở:
- Mạng lưới phủ rộng: Khả năng len lỏi vào từng ngõ ngách, thôn bản.
- Am hiểu địa bàn: Tối ưu hóa được chặng cuối (Last-mile delivery) – khâu tốn kém và phức tạp nhất trong chuỗi cung ứng.
- Tối ưu chi phí: Nhờ quy mô đơn hàng khổng lồ, họ có thể ép chi phí vận hành xuống mức tối thiểu.
Lợi thế quốc tế: Chuyên môn hóa cao
Ngược lại, các tập đoàn đa quốc gia như DHL, FedEx, UPS lại chọn cho mình “làn đường” cao cấp hơn. Họ tập trung vào:
- Logistics xuyên biên giới: Kết nối Việt Nam với các trục thương mại Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản, tối ưu giá cước vận chuyển đường biển nội địa cũng như xuyên biên giới.
- Dịch vụ giá trị gia tăng: Vận chuyển hàng y tế, linh kiện điện tử siêu nhạy cảm.
- Biên lợi nhuận cao: Dù thị phần số lượng đơn có thể ít hơn nhưng doanh thu trên mỗi đơn vị hàng hóa lại vượt trội nhờ quy trình chuẩn mực toàn cầu.
Chiến lược “Phân làn” – Sự khác biệt để tồn tại
Cuộc đua logistics không còn là cuộc đua về giá rẻ đơn thuần mà đã chuyển sang cuộc đua về chiến lược phân khúc.
Phân khúc hàng nặng và cồng kềnh
Dù chỉ chiếm dưới 1% tổng số lượng đơn hàng, nhưng hàng nặng lại chiếm tới 8% tổng chi phí logistics toàn ngành. Đây là mảnh đất khó nhằn nhưng lợi nhuận hấp dẫn. Các doanh nghiệp đang đổ tiền vào:
- AI tối ưu định tuyến: Sử dụng trí tuệ nhân tạo để tính toán đường đi ngắn nhất cho xe tải lớn, tránh kẹt xe và giờ cấm.
- Kho bãi tự động hóa: Robot và hệ thống kệ thông minh giúp xử lý hàng cồng kềnh nhanh gấp 3 lần thủ công.
Tìm hiểu thêm kiến thức về: Loại hàng hóa nào phù hợp nhất với vận tải đường biển?
Phân khúc tốc độ và độ phủ
Để đạt được mục tiêu giao hàng thần tốc, nhiều đơn vị đã triển khai các Hub mini (kho vệ tinh trung chuyển) ngay trong lòng đô thị. Đồng thời, mô hình nhượng quyền bưu cục đang giúp các thương hiệu như J&T hay Best Express mở rộng độ phủ tới các vùng sâu vùng xa mà không cần đầu tư quá lớn về hạ tầng ban đầu.
Xu hướng Logistics xuyên biên giới và Logistics xanh
Việc luồng hàng dịch chuyển từ Trung Quốc sang Đông Nam Á đã biến các cửa khẩu Việt – Trung và các cảng biển như Hải Phòng, Cái Mép – Thị Vải thành những “đường băng” chiến lược.
Đầu tư hạ tầng tại các điểm nút này đang nóng hơn bao giờ hết. Các trung tâm logistics tích hợp dịch vụ thông quan, kiểm dịch và kho ngoại quan đang trở thành đích ngắm của các quỹ đầu tư lớn. Bên cạnh đó, “Logistics xanh” với xe điện giao hàng và bao bì tái chế cũng bắt đầu được các doanh nghiệp áp dụng để đáp ứng tiêu chuẩn bền vững của các đối tác quốc tế.
Tầm nhìn 2030 và vai trò của NEU Thăng Long
Dự báo từ IMARC Group cho thấy, ngành logistics Việt Nam có thể đạt giá trị 65,3 tỷ USD vào năm 2030. Các phân khúc như Logistics lạnh (phục vụ thực phẩm, vaccine) và dịch vụ 3PL/4PL (logistics trọn gói) sẽ là những ngôi sao mới.
Trong bức tranh đầy biến động nhưng cũng cực kỳ hứa hẹn đó, công ty vận tải đường biển tại Hà Nội NEU Thăng Long đã xác định một hướng đi vững chắc:
Đơn vị không ngừng theo sát và đầu tư vào hạ tầng chiến lược tại các cửa khẩu, cảng biển trọng điểm. Chúng tôi coi việc làm chủ các trung tâm kết nối là chìa khóa để duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Bằng cách phân tích sâu sắc các luồng dịch chuyển hàng hóa, NEULogi chủ động thiết kế các giải pháp vận tải đa phương thức, giúp khách hàng tối ưu hóa chi phí vận hành đồng thời giảm thiểu tối đa các rủi ro trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động.
Lời kết
Logistics Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của sự trưởng thành. Biên lợi nhuận mỏng và áp lực từ công nghệ sẽ sớm thực hiện một cuộc “thanh lọc” tự nhiên. Chỉ những doanh nghiệp có chiến lược phân làn đúng đắn, dám đầu tư vào hạ tầng công nghệ và nắm bắt kịp thời các luồng hàng xuyên biên giới như NEU Thăng Long mới có thể bứt phá thành công trên đường đua tỷ đô này.