Đặc điểm ngành vận tải đường biển là một trong những phương thức vận chuyển hàng hóa quốc tế lâu đời và tiện lợi nhất, xuất hiện từ rất sớm tại các quốc gia phương Tây. Cho đến nay, dù nhiều hình thức vận tải hiện đại ra đời, vận tải biển vẫn giữ vai trò chủ đạo trong thương mại toàn cầu nhờ khả năng chuyên chở lớn và chi phí tối ưu.
Khái niệm ngành vận tải đường biển là gì?
Ngành vận tải đường biển (hay còn gọi là vận tải biển) là hình thức vận chuyển hàng hóa bằng tàu thủy qua các tuyến hàng hải quốc tế hoặc nội địa, sử dụng cơ sở hạ tầng cảng biển và hệ thống logistics để phục vụ hoạt động giao thương.
Tùy vào loại hàng và tuyến vận chuyển, phương tiện có thể là tàu container, tàu chở hàng rời, tàu chở dầu,… kết hợp với các thiết bị hỗ trợ bốc xếp như cẩu trục, xe nâng, sà lan. Hệ thống cảng biển, cảng trung chuyển, kho bãi là nền tảng quan trọng giúp quá trình vận chuyển diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
Ngành vận tải đường biển này đặc biệt phù hợp với hàng hóa khối lượng lớn, cồng kềnh hoặc số lượng nhiều, thường áp dụng trong xuất nhập khẩu quốc tế. Ngoài ra, các khu vực ven biển hoặc gần cảng cũng thường lựa chọn vận tải biển để tiết kiệm chi phí logistics và rút ngắn quãng đường vận chuyển.
Vai trò của logistic vận tải biển tại Việt Nam
Việt Nam là quốc gia có đường bờ biển dài hơn 3.200 km, trải dọc từ Bắc vào Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển ngành vận tải biển. Nhờ vị trí địa lý chiến lược, Việt Nam nằm trên nhiều tuyến hàng hải quan trọng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, giúp hoạt động xuất nhập khẩu trở nên sôi động hơn bao giờ hết.
Nhà nước hiện đang đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng cảng biển, đội tàu và công nghệ dịch vụ vận tải logistics, hướng đến mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực. Hệ thống cảng nước sâu như Cái Mép – Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu), Hải Phòng, Đà Nẵng đang được mở rộng, giúp nâng cao năng lực bốc dỡ và vận chuyển.
Nhờ đó, ngành vận tải đường biển trong nước cũng phát triển nhanh chóng, tạo chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp xuất nhập khẩu – hãng tàu – đại lý logistics, góp phần thúc đẩy kinh tế quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn.
Tóm lại, vận tải biển không chỉ là phương thức vận chuyển hàng hóa quan trọng, mà còn là mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Với ưu thế vượt trội về chi phí, năng lực chuyên chở và độ an toàn cao, đây vẫn sẽ là lựa chọn hàng đầu cho các doanh nghiệp Việt Nam trong hành trình hội nhập kinh tế thế giới.
Đặc điểm ngành vận tải đường biển ra sao?
Ngành vận tải đường biển có một số đặc trưng quan trọng mà các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nắm rõ, bao gồm phương thức vận chuyển, khối lượng hàng hóa, và loại hàng được vận chuyển. Dưới đây là những điểm cần lưu ý:
Đặc điểm phương thức chuyển vận hàng hóa đường biển
Hiện nay, hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển chủ yếu theo các hình thức sau:
- Vận chuyển bằng container: Phù hợp với hàng hóa xuất nhập khẩu số lượng lớn, đảm bảo an toàn và dễ dàng bốc dỡ.
- Vận chuyển bằng sà lan: Thường dùng để trung chuyển hàng hóa giữa các cảng biển hoặc khu vực ven sông, ven biển.
- Vận chuyển bằng tàu có khoang lạnh: Dành cho hàng hóa cần được bảo quản ở nhiệt độ thấp như thực phẩm, hải sản, dược phẩm,…
Mỗi hình thức vận chuyển trong ngành vận tải đường biển có ưu điểm riêng, giúp quá trình giao nhận hàng hóa diễn ra thuận tiện, tiết kiệm chi phí và phù hợp với từng loại hàng cụ thể.
Bên cạnh đó, trong thực tế, vận tải biển thường kết hợp linh hoạt với các loại hình khác như đường bộ, đường sắt hoặc vận tải hàng không. Việc kết hợp này (gọi là vận tải đa phương thức) giúp rút ngắn thời gian giao hàng, tối ưu chi phí và mở rộng phạm vi phân phối hàng hóa.
Khối lượng hàng hóa trong ngành vận tải đường biển
Khối lượng hàng hóa là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến giá cước vận chuyển, phương thức đóng gói, và lựa chọn loại tàu phù hợp. Khi vận chuyển quốc tế bằng đường biển, doanh nghiệp cần xác định rõ trọng lượng thực tế và thể tích của hàng hóa — chi phí sẽ được tính dựa trên giá trị nào lớn hơn.
Mỗi phương thức vận tải có quy định riêng về cách tính khối lượng và thể tích hàng. Việc xác định chính xác khối lượng giúp:
- Tối ưu chi phí vận chuyển.
- Đảm bảo an toàn cho hàng hóa trong quá trình bốc dỡ và vận chuyển.
- Giúp đơn vị vận tải lựa chọn loại tàu, container hoặc sà lan phù hợp.
Hướng dẫn cách tính số lượng kiện hàng trong container
Để xác định số lượng kiện hàng có thể chứa trong từng loại container đối với ngành vận tải đường biển, quy vị có thể áp dụng công thức sau:
- Container 20 feet: Số lượng kiện = 28 / Thể tích kiện (m³)
- Container 40 feet: Số lượng kiện = 60 / Thể tích kiện (m³)
- Container 40 feet cao: Số lượng kiện = 60 / Thể tích kiện (m³)
Công thức tính thể tích kiện hàng áp dụng rộng rãi trong ngành vận tải đường biển:
Thể tích kiện (m³) = Dài × Rộng × Cao
Ví dụ: Nếu kiện hàng của bạn có kích thước:
- Dài: 0.31 m
- Rộng: 0.32 m
- Cao: 0.55 m
Thì thể tích kiện sẽ là: 0.31 × 0.32 × 0.55 = 0.05456 m³
Dựa vào thể tích này, quý khách hàng có thể dễ dàng tính được số lượng kiện hàng có thể xếp vừa trong từng loại container để tối ưu chi phí vận chuyển khi sử dụng ngành vận tải đường biển.
Những loại hàng hóa phù hợp để vận chuyển bằng đường biển
Vận tải đường biển có thể đáp ứng được nhiều loại hàng hóa khác nhau cả nội địa cũng như trong ngành logistics và kinh doanh quốc tế nói chúng. Tùy vào tính chất của hàng, doanh nghiệp sẽ lựa chọn phương thức chuyển vận phù hợp nhất. Dưới đây là một số nhóm hàng thường được vận chuyển bằng đường biển:
- Nhóm hàng có đặc tính lý – hóa: Bao gồm hàng dễ hút ẩm, hàng nguy hiểm như hóa chất, dung dịch hoặc các loại hàng dễ bay bụi (như bột, xi măng, than mịn…).
- Nhóm hàng dễ bị tác động bởi môi trường: Chẳng hạn như gia vị, chè, thuốc lá, cà phê… – cần được bảo quản kỹ trong quá trình vận chuyển.
- Nhóm hàng không ảnh hưởng đến hàng khác: Bao gồm vật liệu xây dựng, vật liệu công nghiệp, máy móc, thiết bị,…
Lời kết
Nhìn chung, ngành vận tải đường biển không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn phù hợp với nhiều loại hàng hóa khác nhau trong vận chuyển quốc tế và nội địa. Việc hiểu rõ cách tính thể tích, số lượng kiện và đặc điểm hàng hóa sẽ giúp doanh nghiệp chọn được phương án vận chuyển hiệu quả, an toàn và kinh tế nhất.
Nếu quý khách hàng cần tư vấn, giải đáp hoặc sử dụng dịch vụ vận tải biển cho hàng hóa của mình, có thể liên hệ với NEU Thăng Long qua số hotline để được hỗ trợ và triển khai nhanh chóng nhất nhé. Trân trọng!