Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, việc hiểu rõ các điều khoản giao hàng quốc tế (Incoterms) là vô cùng quan trọng. Chỉ một thay đổi nhỏ trong thuật ngữ logistics cũng có thể dẫn đến sự thay đổi lớn về chi phí và trách nhiệm giữa bên bán và bên mua.
Bài viết này, công ty vận tải đường biển tại Hà Nội NEU Thăng Long sẽ giúp bạn “giải mã” ba thuật ngữ phổ biến và thiết yếu: FOB, CIF, và DDP, mang đến cái nhìn rõ ràng và dễ hiểu nhất.
FOB (Free On Board): Rủi ro sang tay người mua tại cảng đi
Bạn có biết: Khi giao dịch mua bán hàng hóa quốc tế, chỉ cần khác biệt nhỏ trong cách diễn đạt thuật ngữ có thể chuyển dịch toàn bộ chi phí và trách nhiệm từ người bán sang người mua? Thuật ngữ logistics FOB chính là một minh chứng rõ ràng cho điều này.
FOB – Free On Board có nghĩa là Giao hàng lên tàu. Theo điều khoản này, người bán có trách nhiệm chịu mọi chi phí phát sinh và rủi ro cho đến khi hàng hóa được đặt an toàn trên boong tàu tại cảng đi.
Ngay từ khoảnh khắc hàng hóa nằm trên tàu, mọi trách nhiệm tiếp theo sẽ thuộc về người mua. Điều này bao gồm:
- Chi trả cước phí vận chuyển hàng hóa nội địa bằng đường biển.
- Mua bảo hiểm cho hàng hóa.
- Thực hiện các thủ tục hải quan nhập khẩu và đóng thuế tại nước đến.
- Chịu mọi rủi ro phát sinh trong quá trình vận chuyển quốc tế.
Ví dụ thực tế về thuật ngữ logistics FOB:
Giả sử bạn nhập khẩu một lô áo thun từ Việt Nam sang Mỹ theo điều kiện FOB tại cảng Hải Phòng. Lúc này, nhà xuất khẩu tại Việt Nam sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn cho việc đóng gói, vận chuyển hàng ra cảng Hải Phòng, và bốc xếp chúng lên tàu. Khi container hàng đã được an vị trên boong tàu, mọi chi phí còn lại như cước tàu biển, phí bảo hiểm, thuế nhập khẩu tại Mỹ, và mọi rủi ro trong quá trình vận chuyển sẽ do bạn – người mua – chi trả và gánh chịu.
Điểm hấp dẫn của FOB: Thuật ngữ logistics này thường được các nhà nhập khẩu ưa chuộng. Lý do là bởi người mua có thể chủ động kiểm soát được chi phí cước biển và bảo hiểm, tránh tình trạng nhà xuất khẩu “đội giá” các khoản này lên cao hơn so với giá thị trường.
CIF (Cost, Insurance & Freight): Người bán lo từ A đến “gần Z“
Nếu thuật ngữ logistics FOB có thể ví như “người bán chỉ đưa hàng lên tàu rồi bàn giao”, thì CIF – Cost, Insurance & Freight (Giá + Bảo hiểm + Cước phí) lại thể hiện sự “tâm lý” hơn từ phía người bán.
Với điều kiện CIF, người bán không chỉ chịu trách nhiệm về chi phí đưa hàng ra cảng và bốc xếp lên tàu như FOB, mà còn bao luôn cước phí vận chuyển quốc tế và chi phí bảo hiểm cho toàn bộ chặng đường biển cho đến cảng đích.
Tuy nhiên, quy luật của logistics luôn công bằng. Mặc dù người bán đã chi trả các chi phí này, nhưng rủi ro về hàng hóa vẫn chuyển giao cho người mua ngay khi hàng đã được xếp lên tàu. Nếu không may gặp sự cố trên biển (sóng to, gió lớn gây hư hỏng hàng hóa), bạn sẽ cần liên hệ với công ty bảo hiểm để yêu cầu bồi thường, chứ không thể yêu cầu người bán chịu trách nhiệm cho những tổn thất này.
Tham khảo thêm: Dịch vụ vận chuyển hàng rời bằng đường biển – Giải pháp tiết kiệm chi phí
Ví dụ thực tế để hiểu hơn thuật ngữ logistics CIF:
Bạn nhập khẩu cà phê từ Brazil về Việt Nam theo điều kiện CIF tại cảng Cát Lái. Lúc này, nhà xuất khẩu tại Brazil sẽ lo liệu và thanh toán toàn bộ chi phí vận chuyển bằng tàu biển cùng với phí bảo hiểm cho lô hàng đến thẳng cảng Cát Lái. Nhưng ngay khi hàng hóa rời khỏi cảng Brazil và bắt đầu hành trình trên đại dương, mọi rủi ro liên quan đến hư hỏng, mất mát hàng hóa sẽ do bạn – người mua – chịu trách nhiệm.
Điểm hấp dẫn của CIF: Điều khoản trong thuật ngữ logistics CIF thường là lựa chọn yêu thích của các nhà xuất khẩu. Họ có thể tận dụng mối quan hệ với các hãng tàu để thương lượng mức cước phí tốt, đôi khi còn có thể cộng thêm một khoản lợi nhuận nhỏ vào giá bán.
Xem thêm: Đặc điểm của vận chuyển đường biển nội địa Việt Nam
Thuật ngữ logistics DDP (Delivered Duty Paid): Trọn Gói All-in
Nếu ví von logistics như một dịch vụ “trọn gói”, thì DDP – Delivered Duty Paid (Giao hàng đã nộp thuế) chính là “combo All-in” hoàn hảo nhất.
Với thuật ngữ logistics DDP, người bán sẽ lo liệu mọi thứ từ đầu đến cuối. Điều này bao gồm: đóng gói, vận chuyển nội địa tại nước xuất khẩu, làm thủ tục xuất khẩu, thuê tàu biển, mua bảo hiểm, thông quan nhập khẩu tại nước người mua, đóng toàn bộ các loại thuế (thuế nhập khẩu, VAT, v.v.), và cuối cùng là giao hàng tận tay người mua tại địa điểm đã thỏa thuận.
Đối với người mua, nhiệm vụ gần như chỉ là ngồi chờ hàng hóa được giao đến nơi, không cần bận tâm đến bất kỳ giấy tờ phức tạp hay thủ tục hành chính nào.
Ví dụ thực tế để hiểu rõ hơn thuật ngữ logistics DDP:
Một doanh nghiệp sản xuất mỹ phẩm tại Hàn Quốc bán hàng sang Việt Nam theo điều kiện DDP tại kho của bạn ở Hà Nội. Họ sẽ chịu trách nhiệm từ A-Z: vận chuyển hàng ra cảng Hàn Quốc, thuê tàu biển, mua bảo hiểm, làm thủ tục hải quan nhập khẩu vào Việt Nam, thanh toán mọi loại thuế, và giao hàng trực tiếp đến tận kho của bạn. Công việc duy nhất bạn cần làm là thanh toán đúng hạn theo hợp đồng và kiểm tra hàng hóa khi nhận.
Điểm hấp dẫn của DDP: Điều khoản trong thuật ngữ logistics này mang lại sự thuận tiện tối đa cho người mua. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc giá sản phẩm có thể sẽ cao hơn so với các điều khoản khác, bởi người bán đã tính gộp tất cả chi phí phát sinh và cả rủi ro vào giá bán cuối cùng.
Tham khảo thêm: Quy trình vận tải đường biển nội địa đầy đủ
CFR (Cost and Freight – Tiền hàng + Cước vận chuyển)
Nếu điều kiện FOB có thể hiểu đơn giản là “người bán chỉ lo đưa hàng lên tàu, còn lại người mua tự xử lý”, thì CFR là một bước nâng cấp hơn. Với CFR, người bán không chỉ giao hàng lên tàu mà còn chịu luôn chi phí cước vận chuyển quốc tế để đưa hàng đến cảng đích.
Cụ thể về thuật ngữ logistics CFR, người bán có trách nhiệm:
- Chuẩn bị hàng hóa đúng hợp đồng
- Làm thủ tục xuất khẩu
- Giao hàng lên tàu tại cảng đi
- Thanh toán cước vận chuyển quốc tế đến cảng đến đã thỏa thuận
Tuy nhiên, điểm rất quan trọng cần lưu ý đối với thuật ngữ logistics này là: Rủi ro không đi cùng chi phí.
Mặc dù người bán trả tiền cước tàu, nhưng ngay khi hàng được xếp lên boong tàu tại cảng đi, mọi rủi ro về mất mát, hư hỏng hàng hóa chuyển sang cho người mua. Điều này hoàn toàn tương tự với điều kiện CIF, chỉ khác một điểm then chốt:
- CIF: người bán mua thêm bảo hiểm cho hàng hóa
- CFR: không bao gồm bảo hiểm
Tham khảo thêm: giá cước vận chuyển đường biển nội địa hiện nay
Lời kết
Việc nắm vững các thuật ngữ logistics FOB, CIF, DDP không chỉ giúp bạn hiểu rõ trách nhiệm và chi phí trong từng giao dịch mà còn là chìa khóa để đàm phán các điều khoản thương mại có lợi, tối ưu hóa hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Nếu có nhu cầu dịch vụ hoặc tư vấn, các bạn hãy liên hệ với công ty vận tải đường biển nội địa NEU Thăng Long thông qua Hotline để được hỗ trợ ngay nhé!