Liên minh châu Âu là một trong những thị trường nhập khẩu thủy sản lớn và có yêu cầu về quy định xuất khẩu thủy sản sang EU khắt khe nhất thế giới. Sau khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, nhiều dòng thuế đối với thủy sản Việt Nam được cắt giảm hoặc xóa bỏ theo lộ trình, mở ra cơ hội gia tăng kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, để tận dụng ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời các quy định về xuất xứ hàng hóa, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch và các tiêu chuẩn phát triển bền vững của EU. Cùng công ty vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển NEU Logi tìm hiểu chi tiết ngay sau đây!
Cam kết thuế quan trong EVFTA
EVFTA giúp nhiều mặt hàng thủy sản Việt Nam được hưởng mức thuế ưu đãi, với lộ trình cắt giảm từ 3–7 năm tùy từng nhóm sản phẩm và mã HS. Nhiều mặt hàng có thuế suất giảm ngay về 0%, tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể so với các quốc gia chưa có hiệp định thương mại tự do với EU. Một số quy định xuất khẩu thủy sản sang EU đối với các mặt hàng cụ thể:
Đối với mặt hàng tôm
Tôm là nhóm sản phẩm được hưởng lợi lớn nhất từ EVFTA. Nhiều dòng sản phẩm như tôm sú đông lạnh, tôm thẻ chân trắng, tôm thịt đông lạnh, tôm nguyên con HOSO, HLSO, PD… theo các mã HS 03061100, 03061710, 03061791, 03061792, 03061793 và 03061799 được giảm thuế từ mức 12–20% xuống còn 0% theo lộ trình.
Một số sản phẩm chế biến như tôm dạng bột nhão và các sản phẩm tôm chế biến khác cũng được miễn thuế hoàn toàn sau thời gian chuyển đổi khoảng 5–7 năm. Các quy định xuất khẩu thủy sản sang EU này đối với tôm vô cùng ưu đãi.
Đối với mặt hàng cá ngừ – Quy định xuất khẩu thủy sản sang EU
Đối với cá ngừ, EU xóa bỏ thuế nhập khẩu cho phần lớn sản phẩm cá ngừ tươi và đông lạnh. Riêng thăn và philê cá ngừ đông lạnh được cắt giảm thuế theo lộ trình khoảng 3 năm, trong khi nguyên liệu cá ngừ hấp phục vụ chế biến đồ hộp được giảm thuế sau khoảng 7 năm.
Sản phẩm cá ngừ đóng hộp vẫn được hưởng ưu đãi thuế trong phạm vi hạn ngạch thuế quan được EU quy định hằng năm. Các mặt hàng này thường sử dụng phương thức vận chuyển container quốc tế đường biển giá thành vô cùng tối ưu.
Quy định xuất khẩu thủy sản sang EU về xuất xứ hàng hóa
Để được hưởng ưu đãi thuế theo EVFTA, thủy sản xuất khẩu phải đáp ứng đầy đủ quy tắc xuất xứ và có hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp lệ. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý nguyên liệu minh bạch từ khâu nuôi trồng, khai thác, thu mua, chế biến đến đóng gói.
Đối với một số sản phẩm chế biến từ mực và bạch tuộc, quy định xuất khẩu thủy sản sang EU EVFTA cho phép áp dụng quy tắc cộng gộp xuất xứ đối với nguyên liệu nhập từ một số quốc gia ASEAN có hiệp định thương mại với EU, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Nghị định thư 1 về quy tắc xuất xứ.
Ngoài chứng nhận xuất xứ (C/O), doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ sản xuất, hóa đơn, chứng từ mua bán và nhật ký sản xuất để phục vụ quá trình kiểm tra của cơ quan chức năng khi cần thiết.
Tuân thủ các quy định TBT và SPS
Bên cạnh ưu đãi thuế quan, quy định xuất khẩu thủy sản sang EU áp dụng rất nhiều hàng rào kỹ thuật nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Doanh nghiệp xuất khẩu cần đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về:
- An toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi sản xuất.
- Kiểm soát dư lượng hóa chất, kháng sinh và kim loại nặng.
- Quy định xuất khẩu thủy sản sang EU yêu cầu truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
- Quy trình sản xuất bảo vệ môi trường.
- Bao bì, ghi nhãn và thông tin sản phẩm đúng quy định của EU.
Ngoài ra, trong quy định xuất khẩu thủy sản sang EU yêu cầu các doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật các quy định SPS (Sanitary and Phytosanitary Measures) do EU điều chỉnh định kỳ để hạn chế nguy cơ bị cảnh báo hoặc trả hàng.
Mời bạn tìm hiểu thêm: Tuyến vận tải biển nội địa dài nhất tại Việt Nam!
Quy định riêng đối với cá tra xuất khẩu sang EU
Cá tra vẫn là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang thị trường châu Âu nhưng cũng chịu sự kiểm soát rất nghiêm ngặt.
Một số quy định xuất khẩu thủy sản sang EU quan trọng gồm:
- Tuân thủ đầy đủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm của EU.
- Không sử dụng khí carbon dioxide trong quá trình xử lý sản phẩm.
- Kiểm soát chặt hàm lượng chlorate và các chất tồn dư kháclà một trong những quy định xuất khẩu thủy sản sang EU kiểm soát rất chặt chẽ.
- Công khai chính xác lượng nước bổ sung trong sản phẩm.
- Ghi đúng trọng lượng tịnh theo quy định ghi nhãn thực phẩm của EU.
Bên cạnh đó, quy định xuất khẩu thủy sản sang EU yêu cầu doanh nghiệp cần duy trì hệ thống quản lý chất lượng ổn định nhằm đảm bảo sản phẩm luôn đáp ứng các giới hạn tối đa về vi sinh, hóa chất và chất gây ô nhiễm.
Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm bắt buộc
EU được đánh giá là một trong những thị trường có tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt nhất hiện nay. Hầu hết các lô hàng thủy sản đều phải trải qua quá trình kiểm tra trước hoặc sau khi nhập khẩu.
Quy định xuất khẩu thủy sản sang EU các doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ:
- Giấy chứng nhận vệ sinh thú y (Health Certificate).
- Hồ sơ truy xuất nguồn gốc.
- Hồ sơ HACCP hoặc hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tương đương.
- Kết quả kiểm nghiệm tại các phòng thử nghiệm được công nhận.
- Hồ sơ kiểm soát dư lượng kháng sinh, kim loại nặng và vi sinh vật.
Việc kiểm soát chất lượng theo quy định xuất khẩu thủy sản sang EU ngay từ vùng nuôi và nhà máy chế biến sẽ giúp giảm nguy cơ lô hàng bị cảnh báo trên hệ thống kiểm soát thực phẩm của EU, đồng thời nâng cao uy tín của doanh nghiệp.
Bổ sung kiến thức: Đơn vị Vận chuyển đường biển nội địa uy tín hiện nay!
Yêu cầu về phát triển bền vững và chứng nhận quốc tế
Xu hướng tiêu dùng tại châu Âu ngày càng ưu tiên các sản phẩm thủy sản có nguồn gốc bền vững và thân thiện với môi trường. Đặc biệt tại Bắc Âu và Tây Âu, nhiều nhà nhập khẩu chỉ lựa chọn sản phẩm có chứng nhận quốc tế.
Một số quy định xuất khẩu thủy sản sang EU yêu cầu chứng nhận được sử dụng phổ biến gồm:
- ASC (Aquaculture Stewardship Council) đối với thủy sản nuôi.
- BRCGS (British Retail Consortium Global Standards).
- IFS Food (International Featured Standards).
- A.P cho vùng nuôi.
- Chứng nhận hữu cơ (EU Organic) đối với sản phẩm hữu cơ.
- Naturland hoặc Agriculture Biologique (AB) theo yêu cầu của từng thị trường ngách.
Việc sở hữu các chứng nhận này không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng quy định xuất khẩu thủy sản sang EU về pháp lý mà còn nâng cao giá trị thương hiệu và khả năng tiếp cận các chuỗi siêu thị lớn tại châu Âu.
Tìm hiểu thêm: Dịch vụ vận chuyển hàng rời bằng đường biển tối ưu chi phí cho khách hàng!
Những lưu ý doanh nghiệp cần quan tâm
Ngoài các quy định xuất khẩu thủy sản sang EU về thuế và tiêu chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp cũng cần cập nhật thường xuyên các quy định mới của EU liên quan đến chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), giảm phát thải carbon, kinh tế tuần hoàn, bao bì thân thiện môi trường và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Song song với đó, việc đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR hoặc nền tảng số, áp dụng tiêu chuẩn ESG và tối ưu quy trình quản lý chất lượng sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm rủi ro khi xuất khẩu và mở rộng thị phần tại thị trường EU trong dài hạn.
Lời kết
Quy định xuất khẩu thủy sản sang EU EVFTA tạo ra nhiều lợi thế về thuế quan cho thủy sản Việt Nam, nhưng chỉ những doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về xuất xứ, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật và phát triển bền vững mới có thể tận dụng hiệu quả cơ hội này. Việc chủ động cập nhật quy định mới của EU, đầu tư vào hệ thống quản lý chất lượng và đạt các chứng nhận quốc tế sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp gia tăng khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững tại một trong những thị trường khó tính nhưng giàu tiềm năng nhất thế giới.
Quý khách hàng hãy thường xuyên cập nhật tin tức giá cước vận chuyển đường biển quốc tế cùng các bài viết về ngành hàng hải nội địa – quốc tế được NEU Logi cập nhật thường xuyên nhé!