Chi phí vận chuyển đường biển nội địa đang trở thành áp lực lớn đối với nhiều doanh nghiệp khi giá cước và phụ phí liên tục biến động. Việc tối ưu không chỉ nằm ở việc tìm giá rẻ, mà đòi hỏi hiểu rõ cấu trúc chi phí và tổ chức vận chuyển một cách bài bản.
Bài viết dưới đây của công ty vận tải đường biển NEU Thăng Long logistics sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận đúng cách để giảm chi phí vận tải biển nội địa một cách bền vững và hiệu quả.
Hiểu đúng bản chất chi phí vận tải đường biển nội địa
Trước khi tìm cách tối ưu, doanh nghiệp cần hiểu rõ mình đang trả tiền cho những khoản nào. Đây là bước quan trọng nhưng lại thường bị bỏ qua, dẫn đến việc so sánh giá thiếu chính xác và quyết định sai lầm.
Chi phí vận tải đường biển nội địa không chỉ bao gồm cước tàu. Trên thực tế, tổng chi phí còn được cấu thành bởi nhiều yếu tố liên quan đến vận hành, thời gian và cách tổ chức logistics. Cụ thể bao gồm:
- Cước vận chuyển đường biển: là chi phí chính, phụ thuộc vào tuyến, loại container, thời điểm và sản lượng hàng.
- Phí xếp dỡ – nâng hạ container (THC) tại cảng đi và cảng đến.
- Chi phí vận chuyển đường bộ hai đầu, từ kho đến cảng và từ cảng đến kho nhận.
- Phí lưu container, lưu bãi, phát sinh khi hàng không được lấy hoặc trả container đúng thời hạn.
- Chi phí đóng gói, chằng buộc, đặc biệt với hàng dễ vỡ, hàng nặng hoặc hàng không đồng nhất.
Nếu chỉ so sánh giá cước vận chuyển đường biển nội địa bằng tàu mà bỏ qua các chi phí này, doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng “giá rẻ lúc báo – giá cao khi quyết toán”. Điều này không chỉ làm sai lệch dự toán ngân sách mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của mỗi đơn hàng.
Hướng dẫn cách kiểm soát chi phí vận tải đường biển hiệu quả
Kiểm soát chi phí vận tải đường biển hiệu quả đòi hỏi doanh nghiệp phải có cách tiếp cận bài bản ngay từ khâu lập kế hoạch đến quá trình thực hiện. Khi từng bước được theo dõi và đánh giá rõ ràng, các khoản chi phí không cần thiết sẽ dần được loại bỏ.
Lựa chọn đúng hình thức vận chuyển: FCL hay LCL
Việc chọn FCL (nguyên container) hay LCL (ghép container) ảnh hưởng trực tiếp đến tổng chi phí, nhưng không phải cứ hàng ít là chọn LCL, hàng nhiều là chọn FCL. Trong vận tải đường biển nội địa, nhiều doanh nghiệp lựa chọn LCL với suy nghĩ tiết kiệm, nhưng thực tế lại phát sinh nhiều khoản phí cộng dồn khiến chi phí trên mỗi đơn vị hàng cao hơn dự kiến.
- Với FCL, doanh nghiệp chủ động hoàn toàn về container, thời gian đóng – rút hàng, hạn chế rủi ro va chạm, mất mát. Chi phí trên mỗi đơn vị hàng sẽ giảm mạnh khi container được tận dụng tốt.
- Với LCL, tuy chi phí ban đầu thấp, nhưng thường phát sinh thêm phí xử lý hàng lẻ, phí tách ghép, thời gian chờ lâu hơn, dễ phát sinh lưu kho và ảnh hưởng tiến độ.
Giải pháp tối ưu là tính toán chi phí theo CBM hoặc theo tấn, so sánh tổng chi phí FCL và LCL trên cùng một lô hàng cụ thể, thay vì quyết định theo cảm tính. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp đưa ra lựa chọn vận chuyển hàng hóa nội địa bằng đường biển dựa trên số liệu thực tế, phù hợp với đặc thù từng loại hàng và tần suất vận chuyển.
Tối ưu lịch tàu để tránh chi phí phát sinh không cần thiết
Một trong những nguyên nhân khiến chi phí vận tải biển nội địa bị đội lên là việc không kiểm soát tốt lịch tàu và thời gian giao – nhận container. Chỉ cần chậm một đến hai ngày so với kế hoạch, doanh nghiệp có thể phải trả thêm phí lưu container, lưu bãi hoặc chi phí điều xe ngoài giờ, cuối tuần.
Để hạn chế tình trạng này, doanh nghiệp cần:
- Lựa chọn các tuyến có lịch tàu ổn định, chạy định kỳ, hạn chế các tuyến phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết.
- Phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kho, sản xuất và đơn vị vận chuyển để đóng hàng sát lịch tàu, tránh đóng sớm gây tồn kho hoặc đóng muộn dẫn đến lỡ chuyến.
- Ưu tiên các đơn vị logistics có khả năng theo dõi hành trình container theo thời gian thực, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch nhận hàng.
Kiểm soát tốt yếu tố thời gian chính là một trong những cách tối ưu chi phí vận tải đường biển nội địa hiệu quả nhưng ít được chú trọng đúng mức. Chỉ cần chủ động hơn trong khâu lập lịch và phối hợp giao nhận, doanh nghiệp đã có thể hạn chế đáng kể các khoản phí phát sinh không cần thiết.
Chuẩn hóa khâu đóng gói để giảm chi phí “vô hình”
Đóng gói không chỉ là vấn đề an toàn hàng hóa, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận chuyển. Nhiều doanh nghiệp sử dụng bao bì cồng kềnh, pallet không đồng bộ hoặc chằng buộc chưa hợp lý khiến container không được tận dụng tối đa dung tích, dẫn đến chi phí trên mỗi đơn vị hàng tăng cao.
Để tối ưu, doanh nghiệp nên:
- Thiết kế quy cách đóng gói phù hợp với kích thước container tiêu chuẩn, hạn chế khoảng trống không cần thiết.
- Sử dụng pallet đồng nhất, dễ xếp dỡ, giảm thời gian xử lý tại cảng.
- Với hàng đặc thù, cần tư vấn kỹ phương án chằng buộc để tránh hư hỏng nhưng không làm tăng thể tích.
Việc chuẩn hóa đóng gói không chỉ giúp giảm chi phí vận tải, mà còn giảm tỷ lệ hư hỏng, mất mát – yếu tố gián tiếp nhưng ảnh hưởng lớn đến chi phí logistics tổng thể. Đồng thời, quy cách đóng gói đồng bộ còn giúp quá trình xếp dỡ diễn ra nhanh hơn, tiết kiệm thời gian và nguồn lực vận hành.
Mời bạn tham khảo thêm nội dung: Các tuyến hàng hải trọng điểm trong vận tải đường biển nội địa
Kết hợp vận tải biển với vận tải đường bộ một cách chiến lược
Vận tải đường biển nội địa hiếm khi hoạt động độc lập. Trong hầu hết các trường hợp, hàng hóa vẫn cần vận chuyển bằng đường bộ ở hai đầu. Nếu không tối ưu khâu này, chi phí tiết kiệm được từ vận tải biển có thể bị “ăn mòn” hoàn toàn.
Một chiến lược hiệu quả là tối ưu vận tải đa phương thức, kết hợp biển – bộ một cách hợp lý:
- Lựa chọn cảng gần kho hàng nhất để giảm quãng đường vận chuyển đường bộ.
- Gom đơn hàng theo khu vực để tối ưu xe đầu kéo và giảm chi phí điều xe rỗng.
- Phối hợp lịch tàu với lịch xe để hạn chế thời gian chờ, đặc biệt trong giờ cao điểm hoặc mùa cao điểm logistics.
Khi được tổ chức bài bản, mô hình kết hợp này không chỉ giúp tối ưu chi phí vận chuyển hàng rời bằng đường biển mà còn tăng độ ổn định cho chuỗi cung ứng nội địa. Sự ổn định này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp cần duy trì dòng hàng đều đặn và hạn chế rủi ro gián đoạn.
Đàm phán chi phí vận tải dựa trên tổng giá trị, không chỉ giá cước
Một sai lầm phổ biến của doanh nghiệp là chỉ tập trung đàm phán cước tàu, trong khi các khoản phụ phí mới là yếu tố quyết định tổng chi phí. Thay vì hỏi “giá cước bao nhiêu”, doanh nghiệp nên làm việc với đơn vị vận chuyển theo hướng:
- Yêu cầu báo giá trọn gói, liệt kê rõ từng hạng mục chi phí.
- Đàm phán theo sản lượng dài hạn, thay vì từng chuyến lẻ.
- Ưu tiên đối tác có quy trình vận hành rõ ràng, hạn chế chi phí phát sinh do lỗi phối hợp.
Việc minh bạch ngay từ đầu giúp doanh nghiệp không chỉ tối ưu chi phí trong quy trình vận tải đường biển nội địa mà còn kiểm soát tốt ngân sách logistics trong dài hạn. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp dễ dàng đánh giá hiệu quả hợp tác và điều chỉnh chiến lược vận chuyển khi cần thiết.
Ứng dụng công nghệ để kiểm soát và tối ưu chi phí
Trong bối cảnh logistics ngày càng phức tạp, việc quản lý thủ công khiến doanh nghiệp khó phát hiện điểm nghẽn chi phí. Ứng dụng công nghệ vào theo dõi vận tải đường biển nội địa giúp doanh nghiệp:
- Theo dõi vị trí container theo thời gian thực.
- Phát hiện sớm nguy cơ trễ lịch, phát sinh phí lưu container.
- Phân tích dữ liệu vận chuyển để tối ưu tuyến, tối ưu lịch trình cho các lô hàng tiếp theo.
Doanh nghiệp càng có dữ liệu đầy đủ, khả năng tối ưu chi phí giao thông đường biển càng cao, đặc biệt với các đơn vị có tần suất vận chuyển lớn. Dữ liệu lịch sử vận chuyển chính là nền tảng để cải thiện dự báo, tối ưu tuyến và ra quyết định chính xác hơn trong tương lai.
Checklist tối ưu chi phí vận tải đường biển nội địa cho doanh nghiệp
Để áp dụng hiệu quả các giải pháp trên, doanh nghiệp có thể sử dụng checklist sau:
- Xác định rõ cấu trúc chi phí cho từng lô hàng.
- So sánh FCL và LCL dựa trên tổng chi phí, không chỉ cước.
- Lập kế hoạch đóng hàng sát lịch tàu.
- Chuẩn hóa quy cách đóng gói.
- Tối ưu vận tải đa phương thức.
- Làm việc với đơn vị logistics có SOP rõ ràng và hệ thống theo dõi minh bạch.
Việc rà soát định kỳ theo checklist này giúp doanh nghiệp liên tục cải thiện hiệu quả logistics, thay vì xử lý bị động khi chi phí đã phát sinh. Thói quen kiểm tra thường xuyên sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện sớm điểm nghẽn và điều chỉnh kịp thời trước khi chi phí vượt kiểm soát.
Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng dịch vụ logistics chuyên nghiệp?
Không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ nguồn lực và kinh nghiệm để tự tối ưu toàn bộ chuỗi vận tải đường biển nội địa. Trong nhiều trường hợp, việc hợp tác với đơn vị logistics chuyên nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Đặc biệt với các doanh nghiệp:
- Có sản lượng vận chuyển lớn, liên tục.
- Vận chuyển nhiều tuyến Bắc – Trung – Nam.
- Cần kiểm soát chặt chi phí và thời gian giao hàng.
Một đối tác logistics có kinh nghiệm, quy trình chuẩn và khả năng tư vấn giải pháp tổng thể sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, giảm rủi ro và tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi. Sự đồng hành đúng đối tác không chỉ mang lại lợi ích ngắn hạn mà còn tạo nền tảng cho chiến lược logistics bền vững về lâu dài.
Tham khảo thêm về Loại hàng hóa nào phù hợp nhất với vận tải đường biển?
Lời kết
Tối ưu chi phí vận tải đường biển nội địa là bài toán tổng hợp, đòi hỏi doanh nghiệp phải nhìn nhận logistics như một phần chiến lược, không chỉ là khâu vận chuyển đơn lẻ. Khi hiểu đúng cấu trúc chi phí, lựa chọn phương án phù hợp và kiểm soát tốt vận hành, doanh nghiệp hoàn toàn có thể giảm đáng kể chi phí mà vẫn đảm bảo hiệu quả.
Nếu quý khách đang tìm kiếm giải pháp tối ưu chi phí vận tải đường biển nội địa an toàn, minh bạch, hiệu quả, Công ty vận chuyển quốc tế tại Hà Nội NEU Thăng Long sẵn sàng đồng hành và tư vấn phương án phù hợp theo từng nhu cầu cụ thể. Quý khách vui lòng liên hệ Hotline 0344.399.588 để được tư vấn, hỗ trợ nhanh chóng. Xin cảm ơn!