Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng, sản xuất và giao thương các loại hàng nguy hiểm (Dangerous Goods) trên thị trường quốc tế ngày càng tăng, hoạt động vận chuyển nhóm hàng này đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều doanh nghiệp, nhà máy và đơn vị xuất nhập khẩu. Do đặc tính có thể gây cháy nổ, ăn mòn, độc hại hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường, hàng nguy hiểm cần được kiểm tra, phân loại, đóng gói và khai báo theo những quy định chuyên biệt trước khi đưa vào vận chuyển.
Để quá trình giao nhận diễn ra an toàn, đúng quy định và hạn chế phát sinh chi phí không cần thiết, doanh nghiệp cần nắm rõ các bước tiếp nhận và khai thác một lô hàng nguy hiểm. Trong bài viết dưới đây, công ty vận tải đường biển tại Hà Nội NEU Logi sẽ chia sẻ những kiến thức cơ bản về quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm, từ khâu kiểm tra tài liệu an toàn đến đóng gói, dán nhãn và hoàn thiện hồ sơ khai báo hàng hóa.
Quy trình khai thác và vận chuyển hàng nguy hiểm
Sau đây, NEU Logi xin hướng dẫn bạn 5 bước trong quy trình vận tải các loại hàng hóa thuộc danh mục nguy hiểm. Chi tiết ngay sau đây:
Bước 1: Kiểm tra bảng dữ liệu an toàn hóa chất MSDS/SDS
Kiểm tra MSDS (Material Safety Data Sheet), hiện thường được gọi là SDS (Safety Data Sheet), là bước quan trọng đầu tiên trong quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm. Tài liệu này cung cấp các thông tin cần thiết để nhận diện đặc tính của sản phẩm, đánh giá mức độ rủi ro và xác định những yêu cầu cần tuân thủ khi lưu kho, xử lý và vận chuyển.
Thông qua việc kiểm tra MSDS/SDS, đơn vị giao nhận có thể xác định sản phẩm có thuộc danh mục hàng nguy hiểm hay không, thuộc nhóm nguy hiểm nào và cần áp dụng những điều kiện vận chuyển cụ thể nào. Trên thực tế, không ít doanh nghiệp cho rằng sản phẩm của mình thuộc nhóm hàng nguy hiểm do có chứa hóa chất hoặc thành phần đặc biệt. Tuy nhiên, việc phân loại chính xác phải căn cứ vào đặc tính của sản phẩm và các quy định vận tải áp dụng, thay vì chỉ dựa trên tên gọi hoặc nhận định ban đầu.
Một số nội dung quan trọng thường có trong quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm MSDS/SDS gồm:
- Product Identification: Thông tin nhận diện sản phẩm, tên thương mại và mục đích sử dụng.
- Composition/Information on Ingredients: Thành phần hóa học và các chất cấu thành sản phẩm.
- Hazards Identification: Nhận diện các mối nguy và mức độ ảnh hưởng có thể xảy ra.
- First Aid Measures: Biện pháp sơ cứu trong trường hợp tiếp xúc, hít phải hoặc xảy ra sự cố.
- Handling and Storage: Hướng dẫn xử lý và bảo quản an toàn.
- Transport Information: Thông tin liên quan đến việc phân loại và vận chuyển hàng hóa.
Trong đó, mục 14 – Transport Information đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận tải. Phần này thường thể hiện số UN (UN Number), tên vận chuyển chính thức (Proper Shipping Name), nhóm nguy hiểm (Class/Division) và nhóm đóng gói (Packing Group), nếu áp dụng. Đây là cơ sở để đơn vị logistics tiếp tục kiểm tra các yêu cầu về bao bì, nhãn cảnh báo, phương tiện vận chuyển và hồ sơ khai báo. Dù vậy, thông tin trong tài liệu cần được đối chiếu với quy định hiện hành của phương thức quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm tương ứng trước khi xác nhận phương án khai thác.
Mời bạn tham khảo: Hateco và APM Terminals hợp tác phát triển mạng lưới vận tải hàng hóa tại Việt Nam
Bước 2: Xác định số lượng hàng hóa và lựa chọn bao bì phù hợp
Sau khi hoàn tất việc phân loại, doanh nghiệp cần xác định chính xác số lượng, trọng lượng, thể tích và quy cách đóng gói của lô hàng nguy hiểm. Các thông tin này ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn phương tiện vận chuyển, phương án xếp dỡ, điều kiện lưu kho và chi phí logistics.
Căn cứ vào đặc tính hàng hóa cùng quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm áp dụng, đơn vị giao nhận sẽ tư vấn loại bao bì phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ rò rỉ, va đập, đổ vỡ hoặc phát sinh phản ứng nguy hiểm trong quá trình vận chuyển. Đối với một số mặt hàng, bao bì còn phải đáp ứng tiêu chuẩn thử nghiệm và chứng nhận UN tương ứng với loại hàng, nhóm đóng gói và phương thức vận tải.
Ví dụ, doanh nghiệp cần vận chuyển 50 thùng sơn thuộc nhóm Class 3, Packing Group II, UN1263. Trước khi lựa chọn phương án vận chuyển, đơn vị khai thác phải kiểm tra thành phần sản phẩm, dung tích mỗi thùng, loại bao bì và các điều kiện tiếp nhận của hãng vận chuyển quốc tế. Nếu lựa chọn đường hàng không, cần đối chiếu quy định hàng nguy hiểm của IATA và các yêu cầu áp dụng đối với chuyến bay chở khách hoặc chuyến bay chở hàng. Giới hạn dung tích, loại bao bì và cách đóng gói không thể áp dụng đồng nhất cho mọi sản phẩm mà phải căn cứ vào hướng dẫn đóng gói cụ thể.
Bên cạnh yêu cầu an toàn, việc lựa chọn bao bì cũng cần tính đến hiệu quả kinh tế. Bao bì đối với quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm đạt chuẩn thường có chi phí cao hơn bao bì thông thường, vì vậy doanh nghiệp nên lựa chọn đúng chủng loại và cấp độ bao bì theo quy định, tránh sử dụng không phù hợp gây lãng phí hoặc khiến lô hàng bị từ chối tiếp nhận.
Bước 3: Dán nhãn và ký hiệu cảnh báo hàng nguy hiểm
Dán nhãn là công đoạn quan trọng giúp nhận diện tính chất nguy hiểm của hàng hóa, đồng thời hỗ trợ nhân viên kho bãi, đơn vị vận tải và các bên liên quan thực hiện đúng quy trình xử lý. Nếu nhãn bị thiếu, sai thông tin hoặc không thể hiện rõ đặc tính nguy hiểm, lô hàng có thể bị yêu cầu chỉnh sửa trước khi được tiếp nhận vận chuyển.
Tùy theo quy định về quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm áp dụng, nhãn hàng nguy hiểm thường được chia thành hai nhóm chính:
- Hazard Label – Nhãn nguy hiểm: Thể hiện loại nguy hiểm của hàng hóa, chẳng hạn nguy cơ cháy, độc tính, ăn mòn hoặc các đặc tính nguy hiểm khác. Nhãn thường có dạng hình thoi với biểu tượng và màu sắc quy định.
- Handling Label – Nhãn khai thác: Cung cấp hướng dẫn xử lý đặc biệt trong quá trình vận chuyển, chẳng hạn yêu cầu về chiều đặt kiện hàng hoặc các điều kiện khai thác cụ thể khi quy định yêu cầu.
Nhãn cần được dán ở vị trí dễ quan sát, rõ ràng, bền và phù hợp với quy cách đóng gói. Đối với từng loại hàng, số lượng nhãn, vị trí dán và các ký hiệu bổ sung phải tuân thủ quy định tương ứng của đường hàng không, vận tải đường biển quốc tế hoặc phương thức vận tải được lựa chọn của quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm. Ngoài nhãn nguy hiểm, một số lô hàng còn cần thể hiện số UN và tên vận chuyển chính thức trên kiện hàng theo yêu cầu hiện hành.
Bước 4: Hoàn thiện tờ khai hàng nguy hiểm DGD trong quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm
Sau khi phân loại, đóng gói và dán nhãn, doanh nghiệp cần hoàn thiện hồ sơ khai báo hàng nguy hiểm. Đối với những lô hàng thuộc diện phải khai báo, Dangerous Goods Declaration (DGD) là chứng từ quan trọng giúp đơn vị vận chuyển kiểm tra thông tin và xác nhận hàng hóa đáp ứng các điều kiện tiếp nhận theo quy định áp dụng.
Nội dung khai báo thường bao gồm số UN, tên vận chuyển chính thức, nhóm nguy hiểm, nhóm đóng gói nếu có, số lượng và loại bao bì, hướng dẫn đóng gói cùng các thông tin bắt buộc khác. Ngoài ra, thông tin liên hệ khẩn cấp của người có trách nhiệm xử lý sự cố cũng cần được cung cấp khi quy định trong quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm yêu cầu, giúp các bên liên quan nhanh chóng liên lạc nếu xảy ra rò rỉ, cháy nổ hoặc tình huống bất thường.
Thông tin trên DGD phải thống nhất với MSDS/SDS, nhãn kiện hàng, chứng từ vận tải và thực tế lô hàng. Bất kỳ sai lệch nào về tên hàng, số UN, số lượng hoặc cách đóng gói đều có thể dẫn đến việc hàng bị giữ lại để kiểm tra, yêu cầu khai báo lại hoặc phát sinh thêm chi phí.
Đối với doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm xử lý quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm việc sử dụng dịch vụ logistics chuyên nghiệp có thể giúp giảm bớt khó khăn trong khâu chuẩn bị hồ sơ. Đơn vị giao nhận sẽ hỗ trợ rà soát chứng từ, phối hợp với hãng vận chuyển và hướng dẫn hoàn thiện các thông tin cần thiết trước khi đưa hàng vào khai thác. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần cung cấp dữ liệu chính xác và chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin hàng hóa theo quy định.
Tìm hiểu thêm: Dịch vụ vận chuyển đường biển nội địa của NEU Logi
Bước 5: Kiểm tra điều kiện tiếp nhận và tổ chức vận chuyển
Khi các bước chuẩn bị đã hoàn tất, đơn vị logistics tiếp tục phối hợp với hãng vận chuyển để kiểm tra khả năng tiếp nhận lô hàng, xác nhận phương án vận tải và sắp xếp lịch trình phù hợp. Công đoạn này bao gồm rà soát chứng từ, kiểm tra tình trạng bao bì, đối chiếu nhãn cảnh báo và xác nhận những yêu cầu đặc biệt liên quan đến lưu kho, xếp dỡ hoặc vận chuyển.
Tùy theo tính chất hàng hóa và tuyến đường khi tham khảo quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm, doanh nghiệp có thể cần bổ sung giấy phép, chứng nhận hoặc tài liệu chuyên ngành theo quy định của quốc gia xuất khẩu, quốc gia nhập khẩu và các nước quá cảnh. Đối với vận tải quốc tế, việc kiểm tra trước các điều kiện tiếp nhận của hãng tàu, hãng hàng không và đơn vị khai thác tại cảng giúp hạn chế nguy cơ hàng bị từ chối hoặc chậm lịch trình.
Sau khi lô hàng được chấp thuận, đơn vị giao nhận sẽ phối hợp thực hiện các thủ tục hải quan, bàn giao hàng cho đơn vị vận tải và theo dõi tiến trình giao hàng đến điểm nhận cuối cùng. Việc cập nhật thông tin xuyên suốt giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, phân phối và quản lý chi phí.
Nắm bắt kiến thức: Quy trình vận chuyển hàng rời bằng đường biển
Lời kết
Quy trình khai thác vận chuyển hàng nguy hiểm là hoạt động đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đơn vị giao nhận, hãng vận tải và các cơ quan có thẩm quyền. Từ việc kiểm tra MSDS/SDS, phân loại hàng hóa, lựa chọn bao bì, dán nhãn đến khai báo DGD và xác nhận điều kiện tiếp nhận, mỗi bước đều có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn và duy trì tiến độ vận chuyển.
Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp vận chuyển hàng nguy hiểm, hàng dự án hoặc hàng hóa xuất nhập khẩu quốc tế, NEU Logi – đơn vị cung cấp dịch vụ xuất nhập khẩu và vận tải đường biển quốc tế có thể hỗ trợ tư vấn phương án giao nhận phù hợp với đặc điểm lô hàng và nhu cầu thực tế. Doanh nghiệp nên chủ động cung cấp đầy đủ hồ sơ sản phẩm, thông tin đóng gói và tuyến vận chuyển dự kiến để được hướng dẫn cụ thể, chuẩn bị chứng từ đúng yêu cầu và hạn chế những phát sinh không cần thiết trong quá trình khai thác hàng hóa.