Trong hoạt động xuất nhập khẩu quốc tế, thủ tục hải quan là bước quan trọng giúp hàng hóa được phép lưu thông hợp pháp qua biên giới. Mặc dù đều chịu sự quản lý của cơ quan hải quan, nhưng thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu có nhiều điểm khác biệt về mục đích quản lý, hồ sơ, thuế phí và quy trình kiểm tra. Việc hiểu rõ những khác biệt này sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, hạn chế rủi ro và tối ưu chi phí logistics. NEU Logi là đơn vị đại lý hải quan uy tín, sau đây sẽ cùng các bạn khám phá và so sánh chi tiết trong nội dung dưới đây.
Thủ tục hải quan là gì?
Thủ tục hải quan là quá trình doanh nghiệp hoặc cá nhân thực hiện các bước khai báo, kiểm tra và hoàn thành nghĩa vụ với cơ quan hải quan để hàng hóa được phép xuất khẩu hoặc nhập khẩu theo đúng quy định của pháp luật.
Mỗi loại hình hàng hóa sẽ có những yêu cầu khác nhau, tuy nhiên về cơ bản, thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu luôn bao gồm việc khai báo thông tin hàng hóa, nộp hồ sơ chứng từ, kiểm tra thực tế (nếu có) và thông quan.
Điểm khác biệt thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu
Đây là hai hình thức của thủ tục tương đối giống nhau, tuy nhiên vẫn có một số điểm khác biệt mà người không chuyên có thể sẽ nhầm lẫn. Đơn vị vận chuyển quốc tế NEU Logi ngay sau đây sẽ phân biệt để bạn hiểu chi tiết.
Điểm khác biệt về mục đích quản lý
Sự khác biệt đầu tiên giữa thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu nằm ở mục tiêu quản lý của cơ quan nhà nước.
- Đối với hàng xuất khẩu, cơ quan hải quan chủ yếu kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, đảm bảo hàng không thuộc danh mục cấm xuất khẩu, đồng thời theo dõi kim ngạch thương mại quốc gia.
- Trong khi đó, hàng nhập khẩu được kiểm soát chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ thị trường trong nước, kiểm tra chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật và thu thuế nhập khẩu theo quy định.
Chính vì vậy, dịch vụ hải quan về thủ tục nhập khẩu thường phức tạp và có nhiều yêu cầu hơn so với thủ tục xuất khẩu.
Sự khác nhau giữa thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu về hồ sơ
Về mặt hồ sơ pháp lý sẽ có nhiều nhầm lẫn nhất nếu không hiểu một cách cặn kẽ và chi tiết, chính vì vậy phải có kinh nghiệm mới có thể hiểu rõ được. Điểm khác biệt cốt yếu bao gồm:
Hồ sơ hải quan xuất khẩu
Để phân rõ được cốt lõi khác biệt giữa thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu, bạn cần hiểu được đối với hàng hóa xuất khẩu, bộ hồ sơ cơ bản thường bao gồm:
- Tờ khai hải quan xuất khẩu.
- Hợp đồng ngoại thương.
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
- Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List).
- Giấy phép xuất khẩu (nếu hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành).
- Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) khi cần hưởng ưu đãi thuế tại nước nhập khẩu.
Nhìn chung nếu so sánh về thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu, hồ sơ xuất khẩu tương đối đơn giản và ít phát sinh thủ tục kiểm tra chuyên ngành. Bạn có thể tìm hiểu thêm về một số Quy định về khai báo hải quan nội địa để nắm rõ hơn.
Hồ sơ hải quan nhập khẩu
Đối với hàng nhập khẩu, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ:
- Tờ khai hải quan nhập khẩu.
- Hợp đồng mua bán quốc tế.
- Hóa đơn thương mại.
- Phiếu đóng gói hàng hóa.
- Vận đơn (Bill of Lading hoặc Airway Bill).
- Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O).
- Chứng nhận kiểm dịch.
- Chứng nhận chất lượng.
- Hồ sơ kiểm tra chuyên ngành (nếu có).
Để so sánh khác nhau giữa thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu, số lượng chứng từ thường nhiều hơn do cơ quan quản lý cần đánh giá mức độ phù hợp của hàng hóa trước khi đưa vào thị trường nội địa.
NEU Logi có dịch vụ vận chuyển quốc tế tại Bắc Ninh, nếu quý khách hàng ở khu vực này, có thể tham khảo và liên hệ với chúng tôi nếu cần hỗ trợ nhé.
Khác biệt về thuế và nghĩa vụ tài chính
Một trong những điểm khác biệt trong thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu quan trọng nhất nằm ở nghĩa vụ thuế.
Hàng xuất khẩu
Phần lớn mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam được áp dụng thuế suất xuất khẩu bằng 0%.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp còn được hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hàng hóa xuất khẩu nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Do đó, chi phí thuế đối với hoạt động xuất khẩu thường không quá lớn.
Hàng nhập khẩu
Tiếp theo sự khác biệt giữa thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu, hàng nhập khẩu thường phải chịu nhiều loại thuế khác nhau như:
- Thuế nhập khẩu.
- Thuế giá trị gia tăng (VAT).
- Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có).
- Thuế bảo vệ môi trường.
- Các khoản phí và lệ phí liên quan.
Mức thuế sẽ phụ thuộc vào mã HS, xuất xứ hàng hóa và các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia. Hiểu được sự khác biệt thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu về thuế để không bị khai báo sai hay thiếu khi sử dụng các dịch vụ vận chuyển container quốc tế đường biển.
Khác biệt trong quy trình kiểm tra hàng hóa
Đối với hàng xuất khẩu, việc kiểm tra thực tế thường được thực hiện ở mức độ thấp hơn, đặc biệt đối với doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt.
Điểm không giống nhau trong thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu là hàng nhập khẩu có nguy cơ bị kiểm tra thực tế cao hơn nhằm đảm bảo:
- Đúng chủng loại hàng hóa khai báo.
- Đúng trị giá tính thuế.
- Đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng.
- Không vi phạm quy định về an toàn và môi trường.
Nhiều mặt hàng nhập khẩu còn phải trải qua kiểm tra chuyên ngành trước khi được thông quan. Đây là điểm phân biệt thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu mà bạn cần phải nắm thật chắc khi triển khai.
Thời gian thông quan có giống nhau không?
Thông thường, thời gian làm thủ tục xuất khẩu nhanh hơn nhập khẩu.
Nguyên nhân tạo nên sự khác biệt thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu này là do hàng xuất khẩu ít phải thực hiện các thủ tục kiểm tra chuyên ngành và không phát sinh nhiều nghĩa vụ thuế.
Đối với hàng nhập khẩu, thời gian thông quan có thể kéo dài nếu cần kiểm định chất lượng, kiểm dịch hoặc bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan chức năng. Bạn có thể nắm bắt thêm một số thông tin về giá cước vận chuyển đường biển nội địa và quốc tế đã được chúng tôi tổng hợp để có cái nhìn tổng quan hơn cũng như biết cách tối ưu.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Nắm bắt được thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu, để quá trình thông quan diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp cần:
- Khai báo hải quan chính xác và trung thực.
- Xác định đúng mã HS hàng hóa.
- Chuẩn bị đầy đủ chứng từ theo quy định.
- Theo dõi các chính sách thuế và quy định xuất nhập khẩu mới nhất.
- Hợp tác với đơn vị logistics hoặc dịch vụ hải quan có kinh nghiệm khi cần thiết.
Lời kết
Mặc dù đều thuộc lĩnh vực xuất nhập khẩu, nhưng thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu có nhiều khác biệt quan trọng về hồ sơ, mục đích quản lý, nghĩa vụ thuế và quy trình kiểm tra. Trong đó, thủ tục nhập khẩu thường phức tạp hơn do liên quan trực tiếp đến việc kiểm soát hàng hóa đưa vào thị trường trong nước. Việc nắm vững các điểm khác biệt cốt lõi sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động thương mại quốc tế, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh doanh và hoạt động vận chuyển hàng quá tải và quá cảnh.