Trong hoạt động thương mại quốc tế, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều phương thức giao nhận hàng hóa khác nhau. Trong đó, quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ được áp dụng cho những trường hợp hàng hóa được xuất khẩu, nhập khẩu nhưng thực tế giao nhận vẫn diễn ra tại Việt Nam.
Hình thức này giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn trong việc tổ chức giao hàng, đặc biệt với các giao dịch liên quan đến doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp trong khu phi thuế quan hoặc trường hợp thương nhân nước ngoài chỉ định giao nhận hàng tại Việt Nam.
Xuất nhập khẩu tại chỗ là gì?
Quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ là hình thức hàng hóa được thực hiện thủ tục xuất khẩu và nhập khẩu theo quy định của pháp luật hải quan, nhưng hàng không nhất thiết phải được vận chuyển qua biên giới Việt Nam.
Theo quy định hiện hành, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ thực hiện theo các quy định liên quan tại Luật Hải quan và Điều 35 Nghị định 08/2015/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung. Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC cũng đã được sửa đổi để phù hợp với quy định mới.
Trong quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ, một số trường hợp thường gặp gồm:
- Hàng hóa mua bán giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp trong khu phi thuế quan.
- Sản phẩm gia công, máy móc, thiết bị thuê hoặc mượn, nguyên liệu và vật tư liên quan đến hoạt động gia công theo quy định.
- Hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam bán cho thương nhân nước ngoài nhưng được thương nhân nước ngoài chỉ định giao cho một doanh nghiệp khác tại Việt Nam.
Mời bạn tìm hiểu thêm: Hình thức ủy thác xuất nhập khẩu
Địa điểm làm thủ tục hải quan tại chỗ
Doanh nghiệp thực hiện thủ tục và quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ tại cơ quan hải quan thuận tiện do người khai hải quan lựa chọn, đồng thời phải tuân thủ quy định áp dụng cho từng loại hình xuất nhập khẩu.
Việc xác định đúng cơ quan hải quan ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót khi khai báo, đối chiếu tờ khai và hoàn tất hồ sơ.
Hồ sơ xuất nhập khẩu tại chỗ gồm những gì?
Hồ sơ trong quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ được thực hiện theo quy định về hồ sơ hải quan tại Điều 16 Thông tư 38/2015/TT-BTC và các văn bản sửa đổi, bổ sung hiện hành.
Tùy từng loại hình và hàng hóa, doanh nghiệp có thể cần chuẩn bị:
- Tờ khai hải quan xuất khẩu, nhập khẩu.
- Hợp đồng mua bán hoặc chứng từ có giá trị tương đương.
- Hóa đơn thương mại hoặc hóa đơn theo quy định.
- Chứng từ liên quan đến giao nhận hàng hóa.
- Giấy phép, chứng nhận hoặc kết quả kiểm tra chuyên ngành nếu hàng hóa thuộc diện quản lý.
- Các chứng từ khác theo từng trường hợp cụ thể.
Doanh nghiệp khi thực hiện quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ cần kiểm tra yêu cầu hồ sơ trước khi khai báo để tránh phải sửa đổi, bổ sung trong quá trình thông quan.
Nắm bắt ngay: Các phụ phí trong giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
Quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ chi tiết 2026
Thực hiện các thủ tục, doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất nhập khẩu sẽ thực hiện theo 4 bước như sau:
Bước 1: Người xuất khẩu khai tờ khai
Doanh nghiệp xuất khẩu thực hiện khai tờ khai hải quan theo đúng loại hình của quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ. Khi khai báo cần xác định chính xác địa điểm làm thủ tục nhập khẩu và các thông tin liên quan theo hướng dẫn trên hệ thống hải quan.
Sau khi hoàn thành thủ tục xuất khẩu, doanh nghiệp thực hiện thông báo thông tin cần thiết để bên nhập khẩu tiến hành thủ tục tương ứng.
Bước 2: Người nhập khẩu đăng ký tờ khai
Người nhập khẩu tại chỗ căn cứ thông tin từ bên xuất khẩu để đăng ký tờ khai nhập khẩu tương ứng với quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ.
Theo quy định hiện hành, người nhập khẩu tại chỗ phải hoàn thành thủ tục hải quan trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hàng hóa xuất khẩu được thông quan hoặc giải phóng hàng.
Bỏ túi ngay: Dịch vụ Xin giấy phép Xuất nhập khẩu trọn gói của NEU Logi.
Bước 3: Thực hiện kiểm tra và thông quan
Cơ quan hải quan tiếp nhận tờ khai và xử lý theo kết quả phân luồng của hệ thống. Tùy trường hợp trong quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ, doanh nghiệp có thể phải xuất trình hồ sơ hoặc thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa.
Khi tờ khai nhập khẩu được thông quan theo quy định, doanh nghiệp có thể đưa hàng hóa vào sản xuất, kinh doanh hoặc sử dụng theo đúng mục đích đã khai báo.
Bước 4: Hoàn tất nghĩa vụ liên quan của quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ
Sau khi hoàn thành giao nhận và thủ tục hải quan, doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ chứng từ, đối chiếu thông tin giữa các tờ khai và thực hiện các nghĩa vụ về thuế, quản lý hàng hóa hoặc báo cáo nếu thuộc trường hợp phải thực hiện.
Trách nhiệm của doanh nghiệp lĩnh vực xuất nhập khẩu tại chỗ
Các doanh nghiệp khi thực hiện quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ, cần lưu ý rõ vai trò và trách nhiệm như sau:
Trách nhiệm của doanh nghiệp xuất khẩu
Trong quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ, doanh nghiệp xuất khẩu cần khai báo chính xác thông tin hàng hóa, thực hiện thủ tục xuất khẩu và phối hợp với doanh nghiệp nhập khẩu.
Theo quy định mới, người xuất khẩu phải thông báo việc hoàn thành thủ tục xuất khẩu cho bên nhập khẩu; đồng thời chỉ giao hàng sau khi người nhập khẩu đã đăng ký tờ khai nhập khẩu tại chỗ tương ứng. Sau đó, trong thời hạn quy định, doanh nghiệp xuất khẩu phải thông báo thông tin tờ khai nhập khẩu đối ứng đã hoàn thành thủ tục cho cơ quan hải quan.
Mời quý khách hàng nắm bắt: Đơn vị Vận chuyển đường biển nội địa NEU Logi.
Trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu
Doanh nghiệp nhập khẩu đối với quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ này chịu trách nhiệm khai tờ khai đúng thời hạn, cung cấp đầy đủ hồ sơ và phối hợp với cơ quan hải quan trong quá trình kiểm tra nếu có yêu cầu.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần theo dõi thời hạn 15 ngày để tránh phát sinh vi phạm do chậm đăng ký tờ khai nhập khẩu.
Những lưu ý khi thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ
Để quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp nên lưu ý một số vấn đề sau:
- Kiểm tra chính xác loại hình trước khi mở tờ khai.
- Thống nhất thông tin hàng hóa, mã HS, số lượng, đơn vị tính và trị giá giữa các chứng từ.
- Xác định đúng cơ quan hải quan thực hiện thủ tục.
- Theo dõi thời hạn đăng ký tờ khai nhập khẩu đối ứng.
- Lưu giữ chứng từ giao nhận hàng hóa đầy đủ.
- Kiểm tra trước các yêu cầu về giấy phép hoặc quản lý chuyên ngành.
- Chủ động đối chiếu tờ khai xuất khẩu và nhập khẩu sau khi thông quan.
Đối với trường hợp doanh nghiệp ưu tiên hoặc các giao dịch có cơ chế khai báo đặc thù, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện áp dụng theo quy định hiện hành thay vì áp dụng máy móc quy trình thông thường của quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ.
Đọc thêm: Các loại bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu
Lời kết
Quy trình thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ có ưu điểm là hàng hóa được giao nhận tại Việt Nam nhưng vẫn phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan theo loại hình tương ứng. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến hồ sơ, thời hạn khai báo, thông tin trên tờ khai và trách nhiệm phối hợp giữa bên xuất khẩu và bên nhập khẩu.
Do quy định hải quan có thể được sửa đổi, bổ sung theo từng thời kỳ, doanh nghiệp nên kiểm tra văn bản pháp luật hiện hành trước khi thực hiện từng lô hàng. Đặc biệt, từ các quy định sửa đổi năm 2025, thời hạn làm thủ tục nhập khẩu tại chỗ được quy định là 15 ngày kể từ ngày hàng hóa xuất khẩu thông quan hoặc giải phóng hàng.