Trong thời gian gần đây, chi phí vận tải đường biển tăng mạnh và đang tiếp tục lên hơn nữa, đi kèm với tình trạng giao hàng chậm trễ đã và đang tạo áp lực lớn lên hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.
Tổng quan tình hình hiện tại
Từ đầu năm 2026, ngành vận tải đường biển toàn cầu đang đối mặt với tình trạng sốt ruột khi chi phí vận tải tăng mạnh kèm theo thời gian giao hàng kéo dài, gây ra tác động tiêu cực nghiêm trọng cho hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam và trên thế giới.
📊 Chi phí vận tải tăng vọt
Theo thông tin cập nhật từ trang báo chí chuyên ngành, con số chi phí vận tải đường biển đã tăng lên mức kỷ lục trong những tháng gần đây, với tỷ lệ tăng trưởng đạt đến 20-30% so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân chính đến từ sự gia tăng giá xăng dầu, thiếu hụt tàu container và sự gián đoạn chuỗi cung ứng do các sự kiện thời tiết khắc nghiệt tại một số khu vực vận chuyển chính thế giới.
⏳ Thời gian giao hàng kéo dài
Bên cạnh chi phí vận tải đường biển cao, thời gian giao hàng cũng bị kéo dài đáng kể, từ 10-15 ngày làm việc thông thường lên đến 25-30 ngày làm việc hiện nay. Điều này khiến doanh nghiệp phải đối mặt với rủi ro trễ hạn giao hàng, mất khách hàng và thậm chí phải trả phạt bồi thường theo hợp đồng.
💥 Ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu
Sự thay đổi này đã tác động trực diện đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu:
- Chi phí sản xuất tăng: Doanh nghiệp phải chi trả nhiều hơn cho chi phí vận tải, làm giảm biên lợi nhuận.
- Quản lý tồn kho khó khăn: Thời gian giao hàng kéo dài khiến doanh nghiệp phải tăng mức tồn kho dự phòng, tốn thêm chi phí thuê kho bãi.
- Thị trường cạnh tranh gay gắt:Các doanh nghiệp không thể đáp ứng thời gian giao hàng của khách hàng sẽ bị thua lỗ cho đối thủ cạnh tranh từ việc các dịch vụ vận chuyển container quốc tế đường biển bị gián đoạn.
Nguyên nhân khiến chi phí vận tải biển tăng mạnh
Có rất nhiều nguyên nhân tổng hợp dẫn tới tình trạng chi phí vận tải ngành hàng hải không chỉ ở Việt Nam mà trên phạm vị quốc tế đang gia tăng và sự gián đoạn trong hành trình như:
Ảnh hưởng từ tình hình địa chính trị
Các căng thẳng tại khu vực Trung Đông buộc nhiều tuyến vận tải phải thay đổi lộ trình, khiến thời gian vận chuyển kéo dài hơn bình thường.
Ví dụ:
- Hàng đi châu Âu có thể mất thêm 14–20 ngày
- Một số tuyến phải trung chuyển qua Ai Cập rồi vận chuyển tiếp bằng đường bộ
Điều này kéo theo chi phí logistics vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển tăng mạnh.
Giá nhiên liệu tăng mạnh dẫn tới cước vận tải đường biển tăng cao
Chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong vận tải biển. Khi giá dầu tăng, doanh nghiệp vận tải buộc phải điều chỉnh giá cước để bù đắp chi phí.
Thực tế cho thấy:
- Giá nhiên liệu tăng hơn 50% trong thời gian ngắn
- Doanh nghiệp không kịp thích ứng với hợp đồng giá cố định
Biến động tỷ giá và phụ phí
Ngoài nhiên liệu, tỷ giá ngoại tệ và các loại phụ phí như:
- Phụ phí chiến tranh
- Phụ phí tắc nghẽn
- Chi phí cảng, kho bãi
cũng khiến tổng chi phí vận chuyển tăng đáng kể, kể cả các công ty vận chuyển đường biển quốc tế cũng đang gặp nhiều vướng mắt trước những nguyên nhân khách quan khó có thể giải quyết này.
Tác động đến các ngành sản xuất và xuất khẩu
Chi phí vận tải đường biển tăng mạnh từ những tháng đầu năm 2026 khiến các doanh nghiệp của nước ta đứng trước rất nhiều khó khăn và thách thức:
Ngành dệt may chịu áp lực lớn
Ngành dệt may Việt Nam phụ thuộc tới 70% nguyên liệu nhập khẩu, đặc biệt là các sản phẩm từ hóa dầu.
Khi chi phí vận chuyển tăng:
- Giá nguyên liệu đầu vào tăng
- Doanh nghiệp phải giảm sản lượng hoặc giãn tiến độ sản xuất
Ngành thủy sản và nông nghiệp gặp khó
Chi phí vận chuyển container tăng thêm từ 2.000 – 4.000 USD/container, khiến lợi nhuận xuất khẩu bị thu hẹp đáng kể.
Doanh nghiệp trong nước cũng bị ảnh hưởng
Không chỉ xuất khẩu, các doanh nghiệp sản xuất nội địa cũng chịu tác động khi:
- Giá nguyên liệu nhập khẩu tăng
- Chi phí sản xuất bị đội lên
Hệ quả là:
- Giá thành sản phẩm tăng
- Sức mua thị trường giảm
Tham khảo thêm dịch vụ vận chuyển đường biển nội địa tối ưu chi phí của NEU Logi
Doanh nghiệp phải làm gì để thích ứng?
Trước tình hình khó khăn, với những biến động khách quan, ảnh hưởng của địa chính trị, nhiều doanh nghiệp đã và đang tìm cách thích nghi:
Tối ưu chi phí và thu hẹp quy mô
Một số doanh nghiệp buộc phải:
- Cắt giảm chi phí vận hành
- Giãn kế hoạch đầu tư
- Thu hẹp hoạt động sản xuất
Đa dạng hóa nguồn cung và thị trường
Giải pháp được khuyến nghị:
- Tìm nguồn nguyên liệu trong nước
- Mở rộng thị trường xuất khẩu mới
- Giảm phụ thuộc vào các khu vực rủi ro
Thay đổi phương thức vận chuyển
Ngoài đường biển, doanh nghiệp có thể:
- Chuyển sang vận tải đường sắt Á – Âu
- Kết hợp đa phương thức vận tải
Dù chi phí cao hơn, nhưng đổi lại giúp đảm bảo tiến độ giao hàng.
Doanh nghiệp kiến nghị gì với Nhà nước?
Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, cộng đồng doanh nghiệp đã đề xuất một số giải pháp:
- Giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế VAT
- Kiểm soát chặt các loại phụ phí vận tải
- Cải cách thủ tục hải quan, đẩy mạnh chứng từ điện tử
- Hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu
Những chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí về giá cước vận chuyển đường biển quốc tế trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu còn nhiều biến động.
Kết luận
Việc giá cước vận tải biển tăng cao không chỉ là vấn đề ngắn hạn mà đang trở thành thách thức lớn đối với toàn bộ chuỗi cung ứng. Từ sản xuất, xuất khẩu đến tiêu dùng đều bị ảnh hưởng.
Để vượt qua giai đoạn này, doanh nghiệp cần:
- Chủ động thích ứng
- Linh hoạt trong chiến lược vận chuyển
- Tăng cường quản trị chi phí
Trong khi đó, vai trò hỗ trợ từ Nhà nước và các chính sách vĩ mô sẽ là yếu tố quan trọng giúp ổn định thị trường và duy trì tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.
NEU Thăng Long logistics (NEU Logi) là đơn vị chuyên nghiệp với giá cước vận chuyển đường biển nội địa và quốc tế tối ưu, đảm bảo an toàn hàng hóa cho khách hàng. Nếu cần tư vấn hoặc nếu đang tìm một đơn vị uy tín, hãy liên hệ với chúng tôi thông qua Hotline để đặt lịch ngay hôm nay. Xin trân trọng cám ơn!