Bạn có biết, CIF và FOB là hai thuật ngữ quan trọng được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực vận chuyển hàng hóa và logistics quốc tế, trong đó bao gồm vận chuyển container quốc tế đường biển. Đây đều là các điều kiện giao hàng được quy định rõ ràng trong bộ quy tắc Incoterms. Hãy cùng NEU Thăng Long Logistics (NEU Logi) khám phá qua bài viết dưới đây.
Khái niệm CIF? – Cost Insurance and Freight
Trong Incoterms 2020, CIF (Cost – Insurance – Freight) là điều kiện nhóm C, giá đã gồm tiền hàng, bảo hiểm và cước tàu. Người bán là bên chịu trách nhiệm đưa hàng ra cảng, làm thủ tục và mua bảo hiểm.

Khi so sánh CIF và FOB, cần hiểu rằng dù hợp đồng ghi kèm cảng đến (ví dụ CIF Paris), thì bên người bán chỉ giao hàng lên tàu và lo bảo hiểm. Điều này cũng được NEU Thăng Long nhấn mạnh trong tài liệu học.
Điểm quan trọng đó chính là việc có thể có rủi ro chuyển giao ngay tại cảng xếp hàng. Nếu có sự cố, người mua phải làm việc với bên công ty bảo hiểm, chứ không phải là người bán.
Mời bạn tìm hiểu về ngành vận chuyển đường biển nội địa
Thế nào là FOB? – Free On Board
Trong thương mại quốc tế, đặc biệt khi nhắc đến CIF và FOB, thuật ngữ FOB (Free On Board) là điều kiện mà đơn vị cung cấp chỉ chịu trách nhiệm đến khi hàng được xếp lên tàu tại cảng quy định.
Trước khi hàng lên tàu, doanh nghiệp bán hàng chịu mọi rủi ro. Khi hàng đã qua lan can tàu, trách nhiệm và rủi ro đó hoàn toàn được chuyển sang cho người mua. Nếu có bất kỳ vấn đề gì, bên mua cần liên hệ với chủ tàu và bên bảo hiểm để xử lý.
Tương tự khi phân biệt CIF và FOB, giá FOB không bao gồm tiền vận chuyển và bảo hiểm. Vì vậy, khách hàng phải tự chi trả các chi phí này. Hợp đồng cần ghi rõ “FOB + cảng xếp hàng” để xác định điểm chuyển giao trách nhiệm.
Bỏ túi ngay: Giới thiệu công ty vận tải đường biển tại Hà Nội NEU Logi
So sánh điểm khác biệt giữa CIF và FOB
Dựa trên trình bày ở phần 1, có thể thấy rằng hai điều kiện này vừa có những điểm tương đồng, vừa có nhiều khác biệt rõ ràng. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít người vẫn dễ nhầm lẫn khi phân biệt giữa hai thuật ngữ này.
Phân biệt giữa CIF và FOB
Trong thương mại quốc tế, đây là hai điều kiện giao hàng phổ biến. Với FOB, nhà xuất khẩu chỉ giao hàng lên tàu tại cảng đi, còn khách hàng tự lo vận chuyển và bảo hiểm. Ngược lại, CIF yêu cầu bên bán chịu thêm chi phí vận chuyển và bảo hiểm đến cảng đích.

Về sự khác biệt bảo hiểm của CIF và FOB thì FOB không bắt buộc doanh nghiệp bán hàng mua, còn CIF thì người bán phải mua bảo hiểm cho hàng hóa (thường tối thiểu 110% giá trị hàng). Điều này khiến CIF có mức trách nhiệm cao hơn so với FOB.
Dù cả hai đều chuyển rủi ro khi hàng qua lan can tàu, nhưng FOB kết thúc nghĩa vụ tại cảng xếp hàng, còn CIF bên bán vẫn phải chịu trách nhiệm đến khi hàng đến tới cảng bên kia.
Tham khảo: Chi phí giá cước vận chuyển đường biển nội địa hiện nay
Sự giống nhau giữa CIF và FOB
Đây đều là hai điều kiện thuộc Incoterms 2020, được khuyến nghị áp dụng chủ yếu cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa. Tuy nhiên, chúng không phù hợp trong trường hợp hàng hóa được giao cho người chuyên chở trước khi thực sự được xếp lên tàu.
Đối với hai điều kiện CIF và FOB, điểm chuyển giao trách nhiệm và rủi ro giữa nhà cung cấp và người mua được xác định tại cảng xếp hàng (cảng đi), ngay khi hàng hóa đã được giao lên tàu.
Về nghĩa vụ thủ tục, bên giao hàng chịu trách nhiệm thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu, trong khi đó người mua đảm nhận thủ tục nhập khẩu và tiếp nhận hàng hóa tại nước đến.
Nắm bắt thêm kiến thức: Quy trình nhập khẩu hàng nguyên container
Phân biệt về chi phí và phạm vi trách nhiệm trong CIF và FOB
Xét về chi phí, FOB cho phép người mua tự chọn vận chuyển và bảo hiểm nên dễ tối ưu chi phí nếu có kinh nghiệm. CIF thì người bán chịu luôn chi phí vận chuyển và bảo hiểm đến cảng đích, giúp người mua đơn giản hơn về thủ tục.

Về mức độ kiểm soát của CIF và FOB thì điều kiện FOB giúp nhà cung cấp chủ động hơn trong quá trình vận chuyển quốc tế sau khi hàng lên tàu. Ngược lại, CIF khiến người mua phụ thuộc nhiều hơn vào bên bán trong việc tổ chức vận chuyển và bảo hiểm.
Xét tổng thể, cả hai đều có ưu điểm riêng tùy theo nhu cầu của doanh nghiệp. FOB phù hợp với khách hàng muốn kiểm soát chi phí và logistics, còn CIF thích hợp với những quý khách ưu tiên sự tiện lợi và hạn chế các thủ tục liên quan đến vận chuyển quốc tế.
Bỏ túi ngay về giá cước vận chuyển đường biển quốc tế hiện nay
Kết luận
Qua bài viết trên, doanh nghiệp có thể nhận thấy được lợi ích của các hình thức giao hàng CIF và FOB và lựa chọn hình thức phù hợp. NEU Thăng Long mong rằng đã đưa đến cho quý bạn đọc những kiến thức thật sự cần thiết.
