Trước những diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông, Việt Nam khuyến nghị các doanh nghiệp cần linh hoạt điều chỉnh phương án logistics, cân nhắc lựa chọn tuyến vận tải đường biển phù hợp, ưu tiên ký kết hợp đồng dài hạn và theo dõi sát biến động từ hãng tàu cũng như phí bảo hiểm nhằm đảm bảo hoạt động thương mại diễn ra ổn định.
Những biến động mà ngành vận tải đường biển đang phải đối mặt
Những xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế toàn cầu, đặc biệt là lĩnh vực vận tải biển và xuất nhập khẩu. Với Việt Nam – nền kinh tế có độ mở cao và phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế – các biến động tại tuyến hàng hải Suez – Biển Đỏ được dự báo sẽ tác động đáng kể đến hoạt động sản xuất và kinh doanh của nhiều doanh nghiệp.
Vận tải đường biển đối mặt nhiều gián đoạn
Chỉ trong thời gian ngắn sau khi căng thẳng giữa các bên tại Trung Đông bùng phát, nhiều hãng tàu quốc tế đã nhanh chóng phát đi thông báo tạm ngừng nhận đơn hàng (booking) đối với các tuyến vận chuyển đi và đến khu vực này. Đồng thời, cước phí vận tải trên các tuyến thay thế cũng có nguy cơ tăng mạnh.
Một số hãng tàu lớn đã tạm dừng nhận booking mới đến các cảng quan trọng tại Trung Đông và khu vực Biển Đỏ. Không chỉ vậy, nhiều đơn hàng đã phát hành trước đó cũng bị hủy nhằm giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh an ninh khu vực ngày càng bất ổn.
Đại diện một hãng tàu cho biết, yếu tố an toàn của thuyền viên luôn được đặt lên hàng đầu. Vì vậy, việc tạm dừng vận chuyển là giải pháp cần thiết cho đến khi tình hình ổn định trở lại. Các hãng tàu cũng cam kết sẽ liên tục cập nhật thông tin và nối lại hoạt động ngay khi điều kiện cho phép.
Tham khảo thêm bài viết: Kênh đào Suez ảnh hưởng như thế nào đến thời gian vận chuyển đường biển tuyến Á – Âu?
Tuyến vận chuyển thay đổi, chi phí gia tăng
Trước nguy cơ mất an toàn tại các tuyến hàng hải trọng yếu, nhiều hãng tàu đã quyết định không đi qua kênh đào Suez mà chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Sự thay đổi này khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 15–20 ngày so với thông thường.
Bên cạnh đó, một số cảng trung chuyển lớn tại Trung Đông cũng ghi nhận tình trạng gián đoạn hoạt động theo chỉ đạo của cơ quan quản lý địa phương. Điều này càng làm gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo các chuyên gia, xung đột lần này ảnh hưởng trực tiếp đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược nối liền Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Khi rủi ro an ninh gia tăng, nhiều tàu buộc phải thay đổi hành trình, neo đậu tại khu vực an toàn hoặc tạm dừng khai thác một số tuyến.
Tham khảo: Xung đột Iran dưới góc nhìn ngành vận tải biển: Tác động thực tế và xu hướng 2026
Doanh nghiệp, ngành hàng chủ động ứng phó
Những năm gần đây, Trung Đông trở thành thị trường tiềm năng trong chiến lược mở rộng xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt với các mặt hàng tiêu dùng và thực phẩm. Tuy nhiên, xung đột khu vực đang khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại và phải nhanh chóng điều chỉnh kế hoạch kinh doanh.
Đại diện Công ty May mặc Dony cho biết, doanh nghiệp đã duy trì xuất khẩu sang Jordan gần 10 năm, chiếm hơn 20% tổng kim ngạch. Trước diễn biến căng thẳng, đối tác yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giao hàng nhằm tránh rủi ro chi phí vận chuyển tăng. Dù vậy, doanh nghiệp lo ngại hơn về thời gian giao hàng kéo dài, có thể lên tới vài tháng thay vì khoảng 25–30 ngày như trước, ảnh hưởng lớn đến các mặt hàng thời trang theo mùa.
Trong lĩnh vực thủy sản, tác động còn rõ rệt hơn khi chi phí vận chuyển container quốc tế đường biển tăng mạnh, kèm theo nguy cơ gián đoạn chuỗi lạnh và thiếu hụt container lạnh. Trung Đông vốn là thị trường tiêu thụ lớn với các sản phẩm như tôm, cá ngừ, cá hồi, nhưng chỉ sau vài ngày xung đột, cước vận tải đã tăng gần gấp đôi, kèm phụ phí cao khiến biên lợi nhuận doanh nghiệp bị thu hẹp.
Ngoài ra, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng siết chặt điều kiện, khiến nhiều tàu phải tạm dừng khai thác hoặc chịu chi phí rất lớn. Việc thay đổi hành trình còn kéo dài thời gian vận chuyển thêm 7–14 ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả kinh doanh, đặc biệt với hàng đông lạnh.
Lời kết
Trước tình hình này, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần linh hoạt lựa chọn tuyến vận chuyển, tăng dự trữ hàng hóa, ưu tiên hợp đồng dài hạn và thường xuyên cập nhật thông tin từ hãng tàu, bảo hiểm để giảm thiểu rủi ro và duy trì hoạt động xuất khẩu ổn định.
NEU Logi (NEU Thăng Long Logistics) cung cấp các dịch vụ vận chuyển quốc tế và vận chuyển đường biển nội địa tại Việt Nam. Quý khách hàng nếu có nhu cầu hoặc cần tham khảo báo giá, hãy liên hệ với chúng tôi để nhận được tư vấn, hỗ trợ nhanh chóng và tốt nhất. Trân trọng!